(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.40. అధ్యాయః 040
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
బలరామస్యౌశనసతీర్థగమనం॥ 1 ॥
తత్తీర్థస్య కపాలమోచననామప్రాప్తిహేతూక్తిః॥ 2 ॥
బలస్య ఉశంగ్వాశ్రమగమనం॥ 3 ॥
ఉశంగుచరిత్రకథనం బలస్య పృథూదకతీర్థే స్నానదానాది॥ 4 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 9-40-0x(5180)(62476)
ఉషిత్వా తత్ర రామస్తు సంపూజ్యాశ్రమవాసినః।
తథా మంకణకే ప్రీతిం శుభాం చక్రే హలాయుధః॥ 9-40-1(62477)
దత్త్వా దానం ద్విజాతిభ్యో రజనీం తాముపోష్య చ।
పూజితో మునిసంఖైశ్చ ప్రాతరుత్థాయ లాంగలీ॥ 9-40-2(62478)
అనుజ్ఞాప్య మునీన్సర్వాన్స్పృష్ట్వా తోయం చ భారత।
ప్రయయౌ త్వరితో రామస్తీర్థహేతోర్మహాబలః॥ 9-40-3(62479)
తతస్త్వౌశనసం తీర్థమాజగామ హలాయుధః।
కపాలమోచనం నామ యత్ర ముక్తో మహామునిః॥ 9-40-4(62480)
మహతా శిరసా రాజన్గ్రస్తజంఘో మహోదరః।
రాక్షసస్య మహారాజ రామక్షిప్తస్య వై పురా॥ 9-40-5(62481)
తత్ర పూర్వం తపస్తప్తం కావ్యేన సుమహాత్మనా।
యత్రాస్య నీతిరఖిలా ప్రాదుర్భూతా మహాత్మనః।
యత్రస్థశ్చింతయామాస దైత్యదానవవిగ్రహం॥ 9-40-6(62482)
తత్ప్రాప్య చ బలో రాజంస్తీర్థప్రవరముత్తమం।
విధివద్వై దదౌ విత్తం బ్రాహ్మణానాం మహాత్మనాం॥ 9-40-7(62483)
జనమేజయ ఉవాచ। 9-40-8x(5181)
కపాలమోచనం బ్రహ్మన్కథం యత్ర మహామునిః।
ముక్తః కథం చాస్య శిరో లగ్నం కేన చ హేతునా॥ 9-40-8(62484)
వైశంపాయన ఉవాచ। 9-40-9x(5182)
పురా వై దండకారణ్యే రాఘవేణ మహాత్మనా।
వసతా రాజశార్దూల రాక్షసాఞ్శమయిష్యతా॥ 9-40-9(62485)
జనస్థానే శిరశ్ఛిన్నం రాక్షసస్య దురాత్మనః।
క్షురేణ శితధారేణ తత్పణాత మహావనే॥ 9-40-10(62486)
మహోదరస్య తల్లగ్నం జంఘాయాం వై యదృచ్ఛయా।
వనే విచరతో రాజన్నస్థి భిత్త్వాఽస్ఫురత్తదా॥ 9-40-11(62487)
స తేన లగ్నేన తదా ద్విజాతిర్న శశాక హ।
అభిగంతుం మహాప్రాజ్ఞస్తీర్థాన్యాయతనాని చ॥ 9-40-12(62488)
స పూతినా విస్రవతా వేదనార్తో మహామునిః।
జగాం సర్వతీర్థాని పృథివ్యాం చేతి నః శ్రుతం॥ 9-40-13(62489)
స గత్వా సరితః సర్వాః సముద్రాంశ్చ మహాతపాః।
కథయామాస తత్సర్వమృషీణాం భావితాత్మనాం॥ 9-40-14(62490)
ఆప్లుత్య సర్వతీర్థేషు న చ మోక్షమవాప్తవాన్।
స తు శుశ్రావ విప్రేంద్రో మునీనాం వచనం మహత్॥ 9-40-15(62491)
సరస్వత్యాస్తీర్థవరం ఖ్యాతమౌశనసం తదా।
సర్వపాపప్రశమనం సిద్ధిక్షేత్రమనుత్తమం॥ 9-40-16(62492)
స తు గత్వా తతస్తత్ర తీర్థమౌశనసం ద్విజః॥ 9-40-17(62493)
తత ఔశనసే తీర్థే తస్యోపస్పృశతస్తదా।
xxx చ్ఛరశ్చరణం ముక్త్వా పపాతాంతర్జలే తదా॥ 9-40-18(62494)
విముక్తస్తేన శిరసా పరం సుఖమవాప హ।
స చాప్యంతర్జలే మూర్ధా జగామాదర్శనం విభో॥ 9-40-19(62495)
తతః స విరుజో రాజన్పూతాత్మా వీతకల్మషః।
ఆజగామాశ్రమం ప్రీతః కృతకృత్యో మహోదరః॥ 9-40-20(62496)
సోఽథ గత్వాఽఽశ్రమం పుణ్యం విప్రముక్తో మహాతపాః।
కథయామాస తత్సర్వమృషీణాం భావితాత్మనాం॥ 9-40-21(62497)
తే శ్రుత్వా వచనం తస్య తతస్తీర్థస్య మానద।
కపాలమోచనమితి నామ చక్రుః సమాగతాః॥ 9-40-22(62498)
స చాపి తీర్థప్రవరం పునర్గత్వా మహానృషిః।
పీత్వా పయఃసువిపులం సిద్ధిమాయాత్తదా మునిః॥ 9-40-23(62499)
తత్ర దత్త్వా బహూందేయాన్విప్రాన్సంపూజ్య మాధవః।
జగామ తత్ర రాజేంద్ర ఉశంగోరాశ్రమం తదా॥ 9-40-24(62500)
యత్ర తప్తం తపో ఘోరమార్ష్టిషేణేన భారత।
బ్రాహ్మణ్యం లబ్ధవాన్యత్ర విశ్వామిత్రో మహామునిః॥ 9-40-25(62501)
సర్వకామసమృద్ధం చ తదాశ్రమపదం మహత్।
మునిభిర్బ్రాహ్మణైశ్చైవ సేవితం సర్వదా విభో॥ 9-40-26(62502)
తతో హలధరః శ్రీమాన్బ్రాహ్మణైః పరివారితః।
జగామ తత్ర రాజేంద్ర ఉశంగుస్తనుమత్యజత్॥ 9-40-27(62503)
ఉశంగుర్బ్రాహ్మణో వృద్ధస్తపోనిత్యశ్చ భారత।
దేహన్యాసే కృతమనా విచింత్య బహుధా తదా॥ 9-40-28(62504)
తతః సర్వానుపాదాయ తనయాన్వై మహాతపాః।
ఉశంగురబ్రవీత్తత్ర నయధ్వం మాం పృథూదకం॥ 9-40-29(62505)
విజ్ఞాయాతీతవయసముశంగుం తే తపోధనాః।
తం చ తీర్థమపానిన్యుః సరస్వత్యాస్తపోధనం॥ 9-40-30(62506)
స తైః పుత్రైస్తదా ధీమానానీతో వై సరస్వతీం।
పుణ్యాం తీర్థశతోపేతాం విప్రసంఘైర్నిషేవితాం॥ 9-40-31(62507)
స తత్ర విధినా రాజన్నాప్లుత్య సుమహాతపాః।
జ్ఞాత్వా తీర్థగుణాంశ్చైవ ప్రాహేదమృషిసత్తమః।
సుప్రీతః పురుషవ్యాఘ్ర సర్వాన్పుత్రానుపాసతః॥ 9-40-32(62508)
సరస్వత్యుత్తరే తీరే యస్త్యజేదాత్మనస్తనుం।
పృథూదకే జప్యపరో నైనం శ్వో మరణం తపేత్॥ 9-40-33(62509)
`ఇత్యుక్త్వా స్వాం తనుం త్యక్త్వా ప్రపేదే వైష్ణవం పదం'।
తత్రాప్లుత్య స ధర్మాత్మా ఉపస్పృశ్య హలాయుధః।
దత్త్వా చైవ బూహూందేయాన్విప్రాణాం విప్రవత్సలః॥ 9-40-34(62510)
ససర్జ యత్ర భగవాఁల్లోకాఁల్లోకపితామహః॥ 9-40-35(62511)
యత్రార్ష్టిషేణః కౌరవ్య బ్రాహ్మణ్యం సంశితవ్రతః।
తపసా మహతా రాజన్ప్రాప్తవానృషిసత్తమః॥ 9-40-36(62512)
సింధుద్వీపశ్చ రాజర్షిర్దేవాపిశ్చ మహాతపాః।
బ్రాహ్మణ్యం లబ్ధవాన్యత్ర విశ్వామిత్రస్తథా మునిః॥ 9-40-37(62513)
మహాతపస్వీం భగవానుగ్రతేజా మహాతపాః।
తత్రాజగామ బలవాన్బలభద్రః ప్రతాపవాన్॥ ॥ 9-40-38(62514)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి చత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 40 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-40-17 తీర్థముపాస్పృశదితి శేషః॥
9-40-24 త్రిశంఖోరాశ్రమం తదా ఇతి క.పాఠః।
రుశంగోరాశ్రమం తదా ఇతి ఝం. పాఠః॥
9-40-33 అక్షయం స్వర్గమాప్నోతీత్యర్థః॥
9-40-36 బ్రాహ్మణం బ్రహ్మసన్ఘాతో వేదసమూహ ఇతి యావత్।
తతః స్వార్థే ష్యఞ్।
బ్రాహ్మణం బ్రహ్మసంఘాతే ఇతి మేదినీ॥
9-40-40 చత్వారింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.